Hans Joachim Lang - Kobiety z bloku 10

Tytuł książki: Kobiety z bloku 10. Eksperymenty medyczne w Auschwitz

Oryginalny tytuł: Die Frauen von Block 10. Medizinische Versuche in Auschwitz

Autor: Hans Joachim Lang

Wydawnictwo: Marginesy

Ilość stron: 370

Data wydania: 30.01.2019

Blok 10 w Auschwitz był Blokiem Doświadczalnym, w którym dokonywano wstrząsających eksperymentów medycznych. Przez Blok przeszło około ośmiuset kobiet, z czego udało się przetrwać zaledwie trzystu. Część z nich zdecydowała się opowiedzieć o tragedii, którą przeżyły. Na czym dokładnie polegały eksperymenty? Kto je wykonywał? Oraz jak radziły sobie z tym kobiety, które tego doświadczały?

Hans Joachim Lang urodził się w 1951 roku. Ukończył językowe studia oraz nauki polityczne na Uniwersytecie w Tybindze. Jest niemieckim dziennikarzem, historykiem i wykładowcą antropologii kulturowej w Instytucie Kulturoznawczych Studiów Empirycznych. Jest autorem wielu artykułów oraz książek. Do tej pory nie miałam styczności z twórczością Langa, jednak po przeczytaniu opisu tej książki, nie trzeba było namawiać mnie do lektury.

„Kobiety z bloku 10” to wznowione i rozszerzone wydanie. Nie miałam niestety okazji czytać wcześniejszego. Autor w tej książce stara się przedstawić pobyt w Auschwitz kobiet, które spotkało ogromne bestialstwo. Lang chce, aby przestano myśleć o nich jak o liczbach i przedstawia je tu z imienia i nazwiska. Zawarł tu historie kilkunastu osób od ich losów przed wojną, przez aresztowanie i transport do pobytu w obozie. Zawarte w tej książce wspomnienia dotyczą wyjątkowego okrucieństwa, pozbawiania godności oraz okaleczania na całe życie.

Jeden z lekarzy znajdujący się w obozie szukał szybkiego, taniego sposobu na nieoperacyjną sterylizację. W tym celu wstrzykiwał kobietom do macicy środki chemiczne, wywołując tym stan zapalny. Powtarzał to na nich wielokrotnie, bez stosowania znieczulenia. Nie dbał o ich ból, ponieważ nie traktował ich jak ludzi, a jedynie jak obiekty do przeprowadzania eksperymentów. Z kolei inny lekarz, który również chciał uzyskać trwałą niepłodność, wykorzystywał do tego promieniowanie rentgenowskie. Zaś jeszcze inny prowadził badania nad nowotworami szyjki macicy. Pobierał od więźniarek wycinki i wysyłał do badań. Nieistotne, czy cierpiały one na nowotwór, czy nie, ponieważ zdrowe fragmenty stanowiły elementy porównawcze.

Powyższe to tylko część z okropieństw jakich kobiety doświadczały w bloku 10. Nikt ich nie pytał o zgodę, ani nie traktował należycie. Były okaleczane, często bez znieczulenia w okropnych warunkach sanitarnych. Jak można było być lekarzem postępującym w sposób tak odbiegający od etyki lekarskiej? Oprócz eksperymentów, wspomnienia rozmówczyń autora zawierają też fragmenty dotyczące życia w obozie. W obliczu takich tragedii naturalną potrzebą była przyjaźń, miłość, czy zjednoczenie się wieczorem, np. poprzez wspólne śpiewanie.

Dla osób interesujących się II Wojną Światową oraz tematyką obozową jest to lektura obowiązkowa. Czytelnik znajdzie tu zarówno fragmenty biografii więźniarek jak i ich oprawców. Nie jestem w stanie ocenić tej lektury standardowo ilością gwiazdek. To jedna z takich pozycji, która jest wstrząsająca, zostawia z wieloma przemyśleniami i chciałoby się, żeby to była tylko fikcja literacka.

Za egzemplarz do recenzji dziękuję Wydawnictwu Marginesy.